Hieronder vind je een lijst met al onze jaarverslagen

Klik hieronder op een jaartal om het jaarverslag van dat jaar te lezen.

• 2004
• 2003

1. Inleiding

2004 zal in de annalen van SIWE vzw weggeschreven worden als het jaar dat onze vereniging zich sterk profileerde buiten de Leuvense grenzen en erin slaagde om de interesse voor industriëel en wetenschappelijk erfgoed over een groter draagvlak te verspreiden. Dit had alles te maken met het project rond 's Hertogenmolens te Aarschot.
Een neveneffect van dit project was dat we door de bijkomende financiering van de Vlaamse Overheid voor dit project een tewerkstelling van 180% i.p.v. de vereiste 100% hebben gerealiseerd. Dit had automatisch tot gevolg dat SIWE vzw zijn professionalisme niet alleen heeft kunnen versterken maar ook uitbreiden naar de verschillende deelterreinen.
Om de visibiliteit van SIWE vzw te verbeteren werden de communicatiemiddelen niet alleen uitgebreid met een eerste nummer van het onregelmatig verschijnende SIWE cahier, maar zijn wij er ook in geslaagd de bestaande publicaties aan het correcte ritme te laten verschijnen. Daarnaast heeft SIWE vzw veel aandacht besteed aan haar website en mogen we spreken van een uitzonderlijk hoog aantal bezoekers.
Voor onze klanten, geïnteresseerden, gebruikers en leden hebben wij een raadpleegbaar documentatiecentrum uitgebouwd in een ontmoetingsruimte, waar op een vaste vrijwilligersnamiddag ook andere activiteiten kunnen gebeuren.
In de volgende bladzijden hebben wij aan de hand van het ingediende stappenplan 2004 de resultaten geëvalueerd.

2. Verzamelen, beschermen, bestuderen, bekendmaken en demonstreren van industrieel en wetenschappelijk erfgoed

Qua personeel werken er voor SIWE vzw momenteel twee personeelsleden: mevr. Chris Crombé met een contract van onbepaalde duur van 23 uren en een aanvullend contract van bepaalde duur van 8 uren en de heer Dominique Vanpée met een contract van onbepaalde duur van 24 uren en een aanvullend contract van bepaalde duur van 14 uren. SIWE vzw voorziet dus in een tewerkstelling van 180% en heeft dit kunnen realiseren via bijkomende subsidiemiddelen voor ingediende projecten.
Het merendeel van de tijd werd besteed aan de praktische organisatie van de diverse activiteiten. Veel aandacht ging naar het uitwerken, voorbereiden en uitschrijven van projectdossiers en onderhoud van de SIWE website.
In het kader van de bekendmaking van het SIWE Trefpunt werden bepaalde mailings gedaan naar specifieke doelgroepen: openbare bibliotheken, etc. Mondelinge opvolging is een logisch verderzetten van deze tactiek. Ook wordt bekendheid betracht via het zich in bepaalde projecten inpassen van SIWE vzw. Daarnaast zijn er doorlopende taken zoals de redactie van Nieuwsbrief en Magazine, het verzamelen en ontsluiten van documentatie en het uitbouwen van een eigen bibliotheek en documentatiecentrum.

Een groot deel van het jaar werd besteed aan de voorbereiding, de uitvoering en de opvolging van het project "Mysterieuze Molens aan de Demer" (Zie verder punt 3).

3. Erfgoedzorg

3.1. Mysterieuze molens aan de Demer.

De restauratie, herwaardering en herbestemming van industrieel erfgoed is één van de doelstellingen van SIWE vzw. Het is dan ook vanuit deze optie dat SIWE vzw zijn medewerking heeft verleend en dit dank zij de bijkomende steun van de Vlaamse Overheid aan het stadsvernieuwingsproject van de stad Aarschot met bijzondere aandacht voor de restauratie van de 's Hertogenmolens.
Met dit project wil de stad Aarschot ondermeer dit unieke industrieel-archeologisch complex, dat historisch traceerbaar teruggaat tot de zestiende eeuw, nieuw leven inblazen en redden van de totale aftakeling. In 2004 werd dit ambitieuze project geselecteerd als één van de tien projecten, die in het kader van de wedstrijd stedenbeleid, in aanmerking komen voor subsidiëring. In dit geheel werd SIWE vzw aangezocht om de communicatie te verzorgen en die opdracht hebben wij aanvaard: niet alleen omdat wij steun wilden verlenen aan een van de meest boeiende molencomplexen in Vlaanderen, maar ook omdat dit een unieke kans bood om de naambekendheid van onze vereniging te vergroten.
Een jaar van opzoekingen, discussie en overleg resulteerden uiteindelijk in een brochure en een tentoonstelling.
De tentoonstelling opende op 15 augustus 2004 tijdens de Sint-Rochusfeesten te Aarschot en belichtte het verleden, het heden en de toekomst van 's Hertogenmolens. Oorspronkelijk was het de bedoeling de tentoonstelling tot eind september 2004 open te stellen. Maar op vraag van buurtbewoners en scholen hebben wij de tentoonstelling open gehouden op weekdagen en verlengd tot 17 oktober 2004. Met de ruim 2000 bezoekers, waarronder voor drie vierden schoolgaande jeugd, kunnen we stellen dat wij onze oorspronkelijke doelstelling, om de naambekendheid van SIWE vzw te verstevigen en de belangstelling voor industrieel erfgoed bij jong en oud aan te wakkeren, met dit project hebben bereikt.

3.2. Molens Van Orshoven.

Er werd nagedacht over de herbestemming van de beschermde molens in de richting van een erfgoed- en kunstenwerkplaats. Daarnaast werden de onderhandelingen verdergezet om de Molens in erfgoedpacht te laten nemen door de stad Leuven. Een alternatieve mogelijkheid was de oprichting van een erfgoedvereniging met participatie van de stad Leuven. Een delegatie van SIWE nam deel aan de maandelijkse vergadering van de werkgroep.

4. Interne werking SIWE VZW

In 2004 vergaderde de Raad van Bestuur 8 maal, ook de SIWE Trefpunt-medewerkers werden hiervoor uitgenodigd.

Op 24 maart 2004 werd de Statutaire Algemene Vergadering samengeroepen voor de bespreking en goedkeuring van het jaar- en financieel verslag 2003, de begroting 2004, het stappenplan 2004 en de verkiezing van de Raad van Bestuur. Op 25 november 2004 werd door de Algemene Vergadering het stappenplan 2005 en de begroting 2005 besproken en goedgekeurd.

De Raad van Bestuur is sinds 2004 als volgt gewijzigd: Patrick Viaene (voorzitter), Maj Van Oekelen (secretaris), André Montald (penningmeester), Alex Baerts, Karel Haustraete, Kristien Stals en Luc Wante (leden).

5. Informatie, Communicatie en Educatie

5.1. De SIWE Nieuwsbrief is zoals vooropgesteld werd in het Stappenplan 2004 tweemaandelijks verschenen, met dien verstande dat er twee dubbelnummers waren, zodat er uiteindelijk 4 publicaties werden uitgebracht. De vaste rubrieken zijn: aankondiging van eigen activiteiten, de erfgoedkalender met activiteiten van derden, erfgoednieuws op het vlak van industrieel en wetenschappelijk erfgoed, bespreking van recente publicaties en actuele oproepen.

5.2. Het SIWE Magazine is ook zoals vooropgesteld driemaandelijks verschenen waarvan 1 dubbelnummer, zodat er uiteindelijk 3 effectieve publicaties waren. Het waren allen themanummers: de cokesfabrieken, 's Hertogenmolens en architectuur ten dienste van de industrie.

5.3. SIWE vzw gaf haar eerste SIWE Cahier uit naar aanleiding van de Erfgoeddag 2004.

5.4. Eigen activiteiten in 2004.

In het stappenplan 2004 stelde SIWE vzw in het kader van informatie, communicatie en educatie voorop, dat zij maandelijkse activiteiten voor de leden zou organiseren, in de vorm van een geleid bezoek, een voordracht of een uitwisselingsdag.

" 17 januari: SIWE bezoekt twee tentoonstellingen in Gent. Onder leiding van Karel Haustraete werd de tentoonstelling " Lekker dier!? Vlees uit de fabriek" bezocht. In de namiddag bezocht SIWE het Designmuseum.
" 14 februari: SIWE bezoekt te Aalst de volgende tentoonstellingen "De utopie van de periferie" (naar aanleiding de vijfigste verjaardag van de Kapellekesbaan), "Filatures & Urban fabrics" en het stedelijk museum Aalst, onder leiding van Patrick Viaene.
" 21 maart: SIWE doet Gent nog eens aan voor drie tentoonstellingen waar kunst en wetenschap elkaar de hand reiken.
In het Museum voor de geschiedenis van de wetenschappen de tentoonstelling "Verborgen voor het oog" onder leiding van Prof.em. K. Van Camp.
In het museum Dr Guislain bracht SIWE een bezoek aan twee tentoonstellingen: "Menselijk al te menselijk" en "Geheim schrift".
" 18 april: SIWE neemt deel aan de Erfgoeddag - 't Zit in de familie - in de Molens van Orshoven te Leuven. SIWE houdt een tentoonstelling rond "Families in de wetenschap en de industrie". Deze tentoonstelling liep van 18 april tot 14 mei 2004.
" 15 en 16 mei: SIWE studieweekend:"Industrieel erfgoed in Holland". Tijdens deze reis werd kennis gemaakt met het industrieel en wetenschappelijk erfgoed van Noord- en Zuid-Holland. Er waren ook Waalse en Brusselse deskundigen aanwezig van onze zustervereniging PIWB (Patrimoine Industriel Wallonie-Bruxelles) De rondleidingen ter plaatse gebeurden zowel door plaatselijke gidsen als door het SIWE-team. De reis werd voorbereid door P. Viaene in samenwerking met FIEN, de Federatie Industrieel Erfgoed Nederland.
" 12 juni: SIWE bezoekt de tentoonstelling "De eeuw van Caudelier".
" 15 augustus: officiële opening van de SIWE-tentoonstelling "De mysterieuze molens aan de Demer - 's Hertogenmolens" te Aarschot.
" 29 augustus: SIWE vzw is aanwezig op de Cultuurmarkt te Antwerpen met o.a. de geschiedenis van het hart en een voorstelling van de eigen werking (Ik hou van erfgoed).
" 12 september: SIWE neemt deel aan de Open Monumentendag met haar tentoonstelling 's Hertogenmolens.
" 30 oktober: SIWE bezoekt o.l.v. Karel Haustraete de tentoonstelling "Pizzabomen en Paarse koeien: landbouw, voeding en wetenschap" (Leuven) waaraan SIWE meewerkte door bepaalde voorwerpen in bruikleen te geven.
" 20 november : SIWE heeft een geleid bezoek aan Thurn en Taxis
" 12 december: bezoek aan 2 tentoonstellingen : "Katoenkabaal" en "Luchtschepen en de zeppelin van Sint-Amandsberg" - MIAT, Gent.

5.5 Een nieuw communicatieplan.

" Wat betreft het vooropgestelde nieuwe communicatieplan is in 2004 vooral de website informatief geoptimaliseerd door een zeer uitgebreide erfgoedkalender van activiteiten, congressen en opleidingen door derden in binnen- en buitenland. Indien gekend werden deze initiatieven van de nodige links voorzien. Een gemiddelde van 550 bezoekers per week is een aanwijzing dat SIWE vzw op dit terrein op de goeie weg is.
Het interactief platform is echter nog niet gerealiseerd, omdat de website door het SIWE Trefpunt werd gebouwd en onderhouden en de SIWE-webmaster nog niet over de nodige softwarekennis beschikte. Uitbesteden is niet mogelijk omdat wij financieel andere prioriteiten gelegd hebben.

" SIWE vzw stelde eveneens haar naambekendheid te vergroten door punctuele acties in diverse media. Dit is als volgt gebeurd:
Een oproep op de website en in het tijdschrift, waarna overname door Belga met vermelding in "De Morgen" en op de Regionale TV West-Vlaanderen (21 april 2004) en Top radio Swing FM : red Carcoke Zeebrugge.
Een oproep in "De Standaard" - rubriek "bebouwde.com" en op onze website over muurgeschilderde reclames.
Regionale TV Oost-Brabant (ROB), verschillende streekkranten, De Zondag, Steps, enz…. met betrekking tot SIWE vzw en 's Hertogenmolens te Aarschot.

" De SIWE-folder werd volledig vernieuwd.

6. Deelname aan activiteiten van derden in 2004

" 12 januari : Deelraden culturele raad van de stad Leuven
" 16 januari : WHAT : tentoonstelling i.s.m. stad Leuven, Erfgoedcel Leuven, Kunstbank en WHAT
" 23 januari : Vergadering over het Topstukkendecreet op vraag van KLEIO - Brussel
" 1 februari : opening vernieuwd Nationaal jenevermuseum
" 5 februari : Ford Motor Company Conservation & Environmental Grants - Antwerpen
" 10 februari : vergadering Centrale werkplaatsen
" 5 maart : vergadering Molens Van Orshoven en de stad Leuven over een mogelijke erfpacht.
" 13 maart : VCM ontmoetingsdag 'Militair erfgoed' - Legermuseum - Brussel
" 14 maart : in het kader van de dag van de technologie : bezoek aan Stedelijk Textielmuseum (Ronse) en de Sterrewacht-Observatorium Universiteit gent (Gent)
" 18 maart : persconferentie "De Staanovens - bouwen aan geschiedenis - KVNS" St. Amands.
" 20 maart : deelname aan de rondleiding "Architectuuronderwijs aan het Sint-Lucas Instituut Gent, 1914-1970"
" 27 maart : 25 jaar VVIA en 25 jarig voorzitterschap A. Linters (Antwerpen)
" 27 maart : Bezoek Foto- en Filmmuseum (Antwerpen)
" 30 maart : Collegagroep VCV
" 31 maart : uitreiking Provinciale prijs histroisch onderzoek 2003 - Provincie Vlaams Brabant (Leuven)
" 1 april : de Europese periferie - voorstelling KULeuven (leuven)
" 1 april : Sectoriële Deelraad Erfgoed Stad Leuven (Leuven)
" 13 april : vernissage "België kookt! De eeuw van Cauderlier 1830-1930" (Leuven)
" 19 april : werkgroep antropologische veldschool een project rond de vaartkom (Leuven)
" 29 april : Collegaoverleg VCV (Brussel)
" 6 mei : vernissage tentoonstelling "Conflict over grenzen" (Leuven)
" 11 mei: evaluatievergadering Erfgoeddag 2004 (leuven)
" 23 mei: geleid bezoek aan Corus - Hoogovens en Cokesfabriek te Velden / Ijmuiden.
" 25 mei: persconferentie Duizend bloemen - erfgoed - Huis van Alijn WVC en VCV
" 27 mei: opening tentoonstelling "Kleine monumenten in Oost-Vlaanderen" - Heemkunde Vlaanderen.
" 7 juni: Rondetafel VCM vzw - Genk
" 8 juni: Rondetafel VCM vzw - Wervik
" 21 juni: zelfevaluatie VCV vzw - voorstelling enveloppes - VCV - Kwasimodo (Brussel)
" 24 juni: opening tentoonstelling "Botanie" (Leuven)
" 24 juni: sectoriële deelraad Erfgoed (Leuven)
" 28 juni: collegagroep VCV (Antwerpen)
" 20 augustus: overlegvergadering VCV - AVD in de verenigingsarchieven
" 22 augustus: Hoevefeesten KVNS
" 10 september: opening van " la Journée du patrimoine 2004 " Grand Hornu
" 22 september: Raad van Bestuur VCM
" 19 oktober: collegagroep VCV.
" 26 oktober: voorbereiding Erfgoeddag - VCV (Brussel)
" 28 oktober: masterclass Food History (VCV-VUB)
" 5 november: studiedag "Archiefbank"
" 15 november : collegagroep VCV
" 24 november: infosessie Erfgoedecreet - Leuven
" 30 november: Rondetafel VCM vzw
" 30 november: Deelraad Cultureel Erfgoed (Leuven)
" 3 december: collegagroep VCV
" 9 december: Project "Beschuit met muisjes" Provincie Vlaams Brabant en VCV
" 14 december: Ontmoetingsdag "projectmatig registreren" - Culturele Biografie
" 17 december: Bit en Bytes- in de volkscultuur - KANTL Gent - VCV etc.

7. Internationale samenwerking

The International Committee for the conservation of Industrial Heritage - TICCIH Belgium
De samenwerking met PIWB asbl (Patrimoine Industriel Wallonie-Bruxelles) in het kader van TICCIH-Belgium werd voortgezet. SIWE-voorzitter Patrick Viaene is tevens beheerder van TICCIH-Belgium.

Andere

In 2004 werden contacten onderhouden met FIEN (Nederland). Europese projecten met andere partners uit het industrieel, wetenschappelijk, technisch en ingenieurserfgoed binnen Vlaanderen, België en Europa werden afgetast.

8. VCM Contactforum voor erfgoedverenigingen VZW

SIWE-bestuurder Patrick Viaene zetelt als vertegenwoordiger van de VCM-gebruikersleden in de Raad van Beheer van VCM vzw. De meeste activiteiten van VCM vzw werden door een afvaardiging van SIWE bijgewoond.

9. Vlaams Centrum voor Volkscultuur - VCV VZW

Het Vlaams Centrum voor Volkscultuur is het centrale steunpunt voor de sector volkscultuur.
In het kader van het decreet Volkscultuur is er geregeld overleg en deelname aan vergaderingen bij het VCV. SIWE was vertegenwoordigd op het collegaoverleg voor de professionele medewerkers van de aangesloten verenigingen (Dominique Vanpée) en het voorzittersoverleg (Patrick Viaene).
Er is ingegaan op de geboden mogelijkheid om samen met Kwasimodo vzw een meerjarenbeleidsplan uit te werken.

10. Projecten

10.1. 's Hertogenmolens, mysterieuze molens aan de Demer. (Zie punt 3)
10.2. Didactische toestellen.
Noch van de Provincie Vlaams brabant, noch van het ministerie van de Vlaamse gemeenschap (Wetenschapsinformatie) kregen we subsidies voor dit project.
We zijn echter begonnen met een eerste fotoinventarisatie op CD-rom en we onderzoeken of we dit in de loop van 2005 op internet kunnen plaatsen.
Een SIWE delegatie zal in de loop van 2005 het Boerhaave Museum te Leiden bezoeken voor een topmodellen tentoonstelling waaronder didactische modellen.
10.3. Topstukkendecreet. Kleio BVBA werd het opstellen van een proeflijst industrieel, technisch en wetenschappelijk in het kader van het topstukkendecreet, gegund. Hiervan zijn er nog geen resultaten gekend.
10.4. Inventarisatie van het werkveld industrieel en wetenschappelijk erfgoed (Zie punt 1.5.)
10.5. De vloek van de FARO. Patrimonium en volksgezondheid/Hygiëne - bier en brouwerij.
10.6. 125 jaar landbouwfaculteit KULeuven. Meegewerkt aan de tentoonstelling "Pizzabomen en paarse koeien".
10.7. 3+ project. Verder concretisering drong op m.b.t. dit project waardoor het een jaar werd uitgesteld.
10.8. Voorbereidende literatuurstudie voor een bouwhistorisch onderzoek van de Jeneverstokerij Smeets te Hasselt. Werd in december 2004 afgeleverd.

11. Voorbereiding nieuwe initiatieven

11.1 De vloek van de FARO (zie 10.5)
11.2 3+ project (zie 10.7)
11.3 Beschermde apotheken: een ver'gift'igd geschenk
11.4 Industrieel en wetenschappelijk erfgoed in Europa - staus questiones en een aanzet tot good practices in Vlaanderen - Deelproject : Voorstudie - stand van zaklen in de ons omliggende landen betreffende industrieel en wetenschappelijk erfgoed in Europa
11.5 Pro memorie: een eerstelijns helpdesk voor 'archief- en documentatiebeheerders' en erfgoedvereningen & promemorie.be: het virtueel 'historisch archief van de cultuur van alledag' (o.l.v. Heemkunde Vlaanderen vzw, SVVF vzw, Volkskunde Vlaanderen vzw, ASG vzw, Vlaamse Volkssportcentrale/Sportimonium en Federatie van Historische Schuttersgilden)
11.6 Horen, zien en ontsluiten. Beheer van audiovisuele dragers in het verenigingsarchief (o.l.v. Heemkunde Vlaanderen met Volkskunde Vlaanderen vzw en Samenwerkingsverband Vlaamse Verengingen voor Familiekunde vzw (SVVF)
11.7 Muurgeschilderde reclames - test / check

12. Evaluatie

Het SIWE-ledenbestand neemt nog steeds toe. De regelmatige inrichting van activiteiten, de talrijke en goed gestoffeerde publicaties, uitgebreide personeelsbestand en de uitstekend gedocumenteerde website hebben daar zeker toe bijgedragen.